آخرین خبرها
خانه / قاصدک / طلیعه حکمت / معرفي طرح سیر مطالعاتی و تربیت مربی آثار استاد شهید مطهری / معرفي طرح سیر مطالعاتی و تربیت مربی آثار استاد شهید مطهری
معرفي طرح سیر مطالعاتی و تربیت مربی آثار استاد شهید مطهری

معرفي طرح سیر مطالعاتی و تربیت مربی آثار استاد شهید مطهری

چرا کتاب های شهید مطهری؟
در دنيا، هر روز چندين و چند كتاب منتشر ميشود. حال از بين اين همه كتاب، ما چه كتاب هايي بايد بخوانيم؟ چرا بايد كتاب بخوانيم؟ چه موضوعاتي را و از چه كساني بايد بخوانيم؟ آيا زمان و توان کافي براي مطالعه آثار تمامي انديشمندان را داريم؟ اصلا چرا بايد كتابهاي شهيد مطهري (ره) را بخوانيم؟ بحث ما بحث ديني است، سوالهاي زيادي در ذهن خود داريم، مثلا اينكه چرا ديه زن نصف ديه مرد است؟ نگاه اسلام به زن چيست؟ چه كسي گفته خداوند وجود دارد؟ خدا را نمي بينم و چيزي كه ديده نشود، وجود ندارد؟! معاد برايم مفهومي ندارد! مگر مي شود، امام زماني باشد كه چيزي حدود 1180 سال زندگي كنند، ولي كسي از ايشان خبر نداشته باشد؟ اينها و دهها سوال ديگر، سوالهاي زيادي داريم، اما بعضي وقتها خود را گول مي زنيم و مي گوييم سوالي نداريم. اما براي كسي كه سوال دارد، نزديكترين راه رسيدن به پاسخ اين سوالها كتب شهيد مطهري است. اما چرا شهيد مطهري؟ چرا آثار ايشان؟ امام جملات عجيبي دارند، امام خميني (رحمه الله عليه) مي فرمايند: من به همه دانش جويان و طبقه روشن فكر جامعه توصيه مي كنم، كتابهاي استاد را نگذارند فراموش شود. آثار قلم و زبان ايشان بي استثناء آموزنده و روانبخش است. مواعظ و نصايح او كه از قلبي سرشار از ايمان و عقيدت نشات مي گرفت براي عارف و عامي سودمند و فرح زاست. در جاي ديگر مي فرمايند: كتب شهيد مطهري انسان ساز است. رهبر معظم انقلاب هم جملات عجيبي دارند، ايشان مي فرمايند: « مباني فكري انقلاب ما كتب شهيد مطهري است. شهيد مطهري كليد گنجينه فرهنگ اسلامي است.» كليد كارش چيست؟ با كليد در را باز مي كنيم، وارد دنيا و بوستان و محيط هاي ديگر مي شويم. در گفتارهاي معنوي، با فلسفه نماز آشنا مي شويم، در داستان راستان، اخلاق عملي را ياد مي گيريم. درسيره نبوي، رفتار درست، جذب نيرو و راههاي جذب نيرو به دين را ياد مي گيريم. درشناخت، شناخت را مي فهميم و …. رهبر انقلاب تعبير زيبايي دارند. ايشان مي فرمايند: كتب شهيد مطهري سكوي پرش است. كار سكوي پرش چيست؟ آدم را پرت مي كند. 10متر،20متر جلوتر! اين كار سكوي پرش است. يعني من كه الان در اين جايگاه هستم. بعد از مطالعه 5 جلد از كتابهاي شهيد مطهري(ره)، ديگر اينجا نيستم، جلوتر هستم. كتابهاي شهيد مرا جلو مي فرستد. البته نه هر مطالعه اي! مطالعه اي كه همراه با دقت و تامل و تلاش براي فهم باشد. رهبر انقلاب مي فرمايند: دين تان را با بتون آرمه مطهري بسازيد. دقت كرديد، چرا بعضي وقتها ما بچه مذهبي ها دست به كارهاي عجيب و غريب مي زنيم؟ و يا جايي كه بايد براي ترويج دين خدا بايستيم، اين كار را انجام نمي دهيم؟رهبر انقلاب مي فرمايند: به كتاب هاي شهيد مطهري مراجعه كنيد و يك كتاب را انتخاب كنيد و در هر جايي كه مي شود، در مسجد و مدرسه، درهمان جاها به بحث بگذاريد. خصوصا متفكران روي اين بحث ها فكر كنند و از اين سكوهاي پرش براي حركت كردن به سمت جلو و ايجاد محيط فكري وسيعتري براي خود بهره گيرند. از يکي از اساتيد پرسيدم شهيد مطهري كيست؟ ايشان فرمودند: درمعرفي شهيد مطهري همين بس كه كتاب عدل الهي ايشان كه قبل از انقلاب نوشته شده، پاسخ شبهات سالهاي بعد ما را داده است. اينها مختصري بودند از فرمايشات امام خميني و رهبر انقلاب درباره شهيد مطهري(ره). حال که مي دانيم در راه فراگيري مباني دين نيازمند به بهره گيري از يک متخصص متعهد مي باشيم، اگر قرار است يك جاي مطمئن پيدا كنيم و سرمان را روي زانوانش بگذاريم و چيزي را كه به ما مي گويد، مطمئن باشيم كه ما را به سعادت مي رساند، با توجه به تاکيدات اين بزرگواران آيا مي توان مجموعه اي بهتر از آثار استاد شهيد مرتضي مطهري(ره) يافت؟! در حال حاضر راه براي من و شما، كتب شهيد مطهري(ره) است. همه دعا مي كنيم و آرزو داريم، آدم شويم! راه همين است!

ٌ
ويژگي هاي آثار استاد شهيد مرتضي مطهري(ره)

1. ساده و روان بودن متن آثار:
آثار استاد شهيد در عين حال که داراي مباني عميق فکري و فلسفي است، مطالب را با زباني ساده و روان و قابل استفاده براي همگان بيان داشته است. او “با قلمي روان و فکري توانا در تحليل مسائل اسلامي و توضيح حقايق فلسفي با زبان مردم، بي قلق و اضطراب به تعليم و تربيت جامعه پرداخت1.”
2. مستدل بودن:
همچنين، کسي که با آثار شهيد مطهري(ره) مأنوس مي گردد، مي آموزد که همچون او در عين استفاده از مباني محکم عقلي و استدلالي، با زباني شيوا و روان، انديشه هاي منطقي و متقن را به گونه اي ارائه دهد که مخاطب، آن را پذيرا شده و باور نمايد.
3. تنوع و گستردگي موضوعات.
4. خلق يک نظام فکري واحد:
مجموعه آثار شهيد مطهري(ره)، خلق يک نظام واحد فکري و ارائه ي چارچوب مشخصي از انديشه ي اسلامي است. در نگاه نخست به اين مجموعه، اين طور به نظر مي رسد که ايشان به موضوعات مختلف و پراکنده، که در مقاطع مختلف زماني و مناسبت ها و پيشامدها مطرح مي شده اند ، پرداخته است. موضوعاتي همچون آزادي، حقوق زن، ايرانيّت و اسلاميّت، هجرت و جهاد، حماسه ي حسيني، مهدويّت، عدل، جاذبه و دافعه و… . اما در نگاهي عميق و جامع تر، درمي يابيم که هر چند ايشان نيازهاي جامعه را در مقاطع مختلف مورد توجه قرار داده، ولي آثار ايشان از آنجا که همگي از يک منبع و تفکّر اصيل اسلامي نشأت گرفته است، مجموعه ي منسجم و منظمي را تشکيل مي دهد که چونان درختي تناور، داراي اصول و فروع و شاخ و برگ و ميوه است. با اين توضيح مي توان ادّعا کرد که مجموعه ي آثار شهيد مطهري(ره) به منزله ي موضوع واحدي است که اگر کسي به مطالعه کامل و دقيق آن بپردازد، او نيز داراي نظام فکري شده و مي آموزد چگونه مباحث جديد جامعه را با اين تفکّر مواجهه نمايد و جواب لازم را دريابد.
5. نگاه توحيدي در آثار:
در انديشه ي استاد مطهري(ره) ريشه همه مباحث، توحيد است؛ چرا که «اصل توحيد اين صلاحيّت را دارد که مانند آب، ريشه همه انديشه هاي ديگر را سيراب کند و مانند خون، به همه اجزا و اندام ها غذا برساند و مانند روح، بپا دارنده و زندگي بخش همه اندام ها باشد و قوه ي محرکه ي يک مکتب باشد2». «با اينکه انسان گمان مي کند که توحيد يکي از مسائل اسلام است و هزاران مسأله ديگر در اسلام در کنار توحيد قرار گرفته است ولي وقتي با نگاهي دقيق تر مي نگرد، مي بيند اسلام سراسرش توحيد است يعني تمام مسائل آن چه آنها که مربوط به اصول عقايد است و چه آنها که به اخلاقيات و امور تربيتي و يا به دستورالعمل هاي روزانه ارتباط دارد همگي يکجا و يکپارچه، توحيد است3»
6. اعتنا به فطرت:
در مرحله ي بعد شهيد مطهري ام المعارف و ام المسائل را مسأله انسان شناسي و فطرت مي دانند4. آن چنان که او را فيلسوف فطرت مي نامند. لذا معتقد است: «درخت انسانيّت اگر بخواهد به راستي بارور و ميوه ده باشد، بايد ريشه توحيدي و ايماني داشته باشد5».
7. مطمئن بودن همه آثار:
آثار شهيد مطهري (ره) بستر اوليه ي فکري سالم و مطمئن اسلامي را ايجاد مي نمايد آن چنان که اما خميني مي فرمايند: ” آثار قلم و زبان ايشان بي استثناء آموزنده و روانبخش است.” و فکر و عقل انسان را نظام مي دهد. در حاليکه در تفکّر غير نظام مند، آموخته هاي غيرمرتبط فقط در ذهن انبار مي شود.

8. استعانت از قرآن و سيره:
همچنين آثار شهيد مطهري(ره) نشان مي دهد که چگونه مي توان براي شناخت اسلام با استعانت از قرآن کريم و سنت و سيره ي معصومين عليهم السلام، و با بهره گيري از قوّه ي تفکّر و تعقّل چارچوبي مستدل را بنا نهاد که بر همه انديشه هاي بشري تفوّق يابد.
9. به روز ماندن و کارآمدي مباحث:
به روز بودن، کارآمدي و کاربردي بودن آثار شهيد مطهري(ره) ويژگي مهمّ اين آثار محسوب مي گردد که استاد در صدد توجّه دادن و توجّه نمودن به اقتضائات زمانه است. ايشان در جاي جاي آثار خود ياد مي دهد که چگونه با سود جستن از ثابتات مي توان متغيّرات را تحليل و توجيه نمود. شناخت و فهم نيازهاي ثابت و متغيّر جامعه و پاسخگويي عقلاني و مبنايي به آن ها در هر زماني از رموز موفقيّت يک انديشمند مصلح است. استاد با بهره گيري از اين شيوه نه تنها توانسته است کارآمدي مطالب خود را علي رغم گذشت زمان، حفظ کند، بلکه آن را به عنوان يک طريقه ي متقن به کساني که با آثار ايشان مانوس مي شوند، بياموزد، تا در هر زماني با شناخت آن مقتضيات، به استقبال مسائل و شبهات عصر خود بشتابند.
10. بهره گيري از تعقل و تعبد به صورت همزمان:
ايمان و تعبّد شهيد مطهري (ره) در عين عقلانيّت و بهره جستن از تفکّر و انديشه از ويژگي هاي بارز ايشان است، به گونه اي که در آثار و سيره ي عملي ايشان هر يک از اين دو جنبه، ديگري را تحت الشعاع قرار نمي دهد. او ثابت نمود که تفکّر عقلاني با تعبّد وَحياني نه تنها منافاتي ندارد، بلکه هر دو مؤيّد و مکمّل يکديگرند، کما اين که بررسي زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي ايشان هم گواهي بر اين مدعّا است. او در حالي که به آموزه هاي ديني؛ ايمان و باور قلبي داشت، در عين حال با دلايل محکم عقلي و منطقي به اقامه ي استدلال مي پرداخت. شهيد مطهري(ره) در مباحث، نشان داد که تعبّد، مساوي با تعصب و بي منطقي نيست. علمي بودن، بي ديني و اباحه گري را به دنبال نخواهد داشت. در سراسر آثار ايشان نقد و چون و چرا و پرسش به چشم مي خورد. او مسائل را آگاهانه تحليل مي کرد و نمي خواست که ديگران هم چيزي را چشم بسته بپذيرند، در عين حال که سرشار از ايمان و باور ديني بود، خود و ديگران را مستدلاً ملزم به رعايت جزئي ترين دستورات ديني مي نمود. به عنوان نمونه از سويي مردانه به جنگ تحريفات واقعه ي عاشورا مي رفت و از سوي ديگر خود در رثاي امام حسين عليه السّلام نوحه سرايي مي کرد و مي گريست. آثار شهيد مطهري(ره) در پي تربيت متعبّدان عاقل و عاقلان متعبّد است.

ضرورت اجراي فعاليت:

از آنجا که «هر نظامي موجودي خود را نيازمند به يک نظام فکري و عقيدتي به عنوان تکيه گاه و پشتوانه مي داند6». و با توجّه به تصريح مقامِ معظّم رهبري مبني بر اينکه «آثار شهيد مطهّري(ره)مبناي فکري نظام جمهوري اسلامي است»؛ لازم و ضروري است که براي حفظ و تداوم اين نظام اسلامي به صورت جدّي، فراگير و برنامه ريزي شده به آثار شهيد مطهّري(ره) پرداخته شود. براي نظامي همچون نظام جمهوري اسلامي که با انواع هجمه هاو مشکلات و مسائل مواجه است، شرط لازم ماندگاري و تداوم، تبيين مباني فکري براساس مکتب است. اگر افراد جامعه و جوانان بدانند و بفهمند که هدف و راه اين جمهوري چيست، آن گاه مي توانند موضع و جايگاه فعاليت خود را تدوين و تصحيح نمايند، تا علاوه بر مصون ماندن از انحراف و سردرگمي، بتوانند به سوي قلّه هاي رستگاري فردي و اجتماعي حرکت کنند. و اين رسالت و مسؤوليّتي مهم و بزرگ است که برعهده ي همه وظيفه شناسان و دردمنداني مي باشد که در قبال بهاي سنگين استقرار حکومت اسلامي در اين کشور، احساس مسؤليّت مي نمايند.
اهداف فعاليت
* اهداف بلند مدت:
1) تعميق مباني جمهوري اسلامي و اسلام ناب محمدي براي جوانان با توجه به تاکيدات مقام معظم رهبري
2) ايجاد آمادگي در جوانان براي حضور در محيط فتنه آلود آخرالزمان
3) خلق يک نظام واحد فکري و ارائه ي چارچوب از انديشه ي اسلامي با توجه به ويژگي هاي آثار شهيد مطهري از قبيل داشتن عمق فکري و فلسفي و در عين حال زبان ساده و قابل استفاده براي همه با توجه به کاربردي بودن آثار ايشان و…
4) آموزش انديشه جويان جهت انجام امور فکري، اجرايي وفرهنگي و نوعي پل ارتباط با مؤسسات دولتي و مردم نهاد
* اهداف ميان مدت:
1) ترويج و احياي تفکر شهيد مطهري (ره) در بين قشر جوان جامعه به ويژه دانشجويان
2) تر بيت نيروي انساني مورد نياز جهت تبليغ و تر ويج انديشه هاي اسلامي با محوريت آثار شهيد مطهري(ره)
3) تربيت نيروهاي فکري فرهنگي
4) نشر مباني مسائل اسلامي و جمهوري اسلامي
5) پاسخ دهي به شبهات روز اقشار جامعه توسط پرورش يافتگان اين دوره
* اهداف کوتاه مدت:
1) آشنايي با مباني اوليه مسائل اسلامي و جمهوري اسلامي
2) پاسخ دهي به شبهات روز بدون پاسخ در ذهن جوانان
3) گسترش و تعميق روحيه کتابخواني
چگونگي برگزاري دوره :
در اين طرح که از تجربيات اساتيد دانشگاه امام صادق(عليه السلام) در راه تدريس کتب شهيد مطهري استفاده شده است؛ بيش از 40 کتاب از آثار استاد شهيد مرتضي مطهري(ره) در 4 سطح تدريس مي شود (نام کتاب هاي هر سطح در ادامه آورده شده است) وطول دوره سير مطالعاتي آثار استاد مطهري براي هر سطح با احتساب تعطيلات تابستان تقريبا يک سال و مجموعا 4 سال مي باشد. سيري که در اين طرح در جهت انتخاب کتب لحاظ گرديده است، از نوع آسان به سخت مي باشد. دانشجويان در اين طرح ابتدا براساس کتاب هاي معرفي شده، مقدار مقرّري مشخص شده را مطالعه مي کنند و سپس به مباحثه ي گروهي ( 4 يا 5 نفره ) مي پردازند. کلاس ها به صورت هفتگي برگزارمي گردد که ضمن تدريس و جمع بندي موضوعات مقرري در کلاس ، ارائه مطالب تکميلي از آثار ساير انديشمندان اسلامي، پرسش و پاسخ و بررسي و رفع شبهات حول موضوع هر جلسه نيز انجام مي پذيرد. شايان ذکر است که بعد از اتمام هريک از کتب استاد، امتحاني از مطالب و شبهات مطرح شده در کلاس از دانش آموختگان گرفته مي شود که بر همان اساس در پايان هر سطح مدرک پايان دوره به انديشه جويان تعلق مي گيرد. شرط ورود به سطح بالاتر کسب حد نصاب لازم متشکل از نمرات آزمونها، مباحثات، فعاليت هاي کلاسي، نظم در شرکت کلاسها و… مي باشد. با توجه به توانمندي هاي خاص انديشه جويان، در موارد مقتضي اقدام به تعيين موضوع جهت تحقيق و پايان نامه به انديشه جويان صورت خواهد گرفت.
نام کتاب هايي که در هر سطح مورد مطالعه قرار مي گيرند:
سطح1: آزادي معنوي، سيري در سيره نبوي، جاذبه و دافعه علي(ع)، سيري در سيره ائمه اطهار(ع)، جلد اول حماسه حسيني، قيام و انقلاب مهدي(عج)
سطح2: ده گفتار، پانزده گفتار، بيست گفتار، هدف زندگي، تکامل اجتماعي، انسان کامل، اخلاق جنسي، نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب
سطح3: خدمات متقابل اسلام و ايران، نهضت هاي اسلامي در صد ساله اخير، پيرامون انقلاب اسلامي، پيرامون جمهوري اسلامي، ولاءها و ولايت ها، جهاد و شهيد، ختم نبوت، اسلام و نياز هاي زمان، نبرد حق و باطل، امدادهاي غيبي
سطح4: علل گرايش به مادي گرايي، جامعه و تاريخ، فطرت، تعليم و تربيت، فلسفه اخلاق، عدل الهي، مسئله شناخت، امامت و رهبري، انسان و سرنوشت

.ويژگي هاي خاص برنامه:
1. تکميل مباحث مطرح شده در کتب شهيد مطهري با ارائه مطالبي از آثار ساير انديشمندان اسلامي ازجمله امام خميني، مقام معظم رهبري، آيت الله مصباح يزدي و ….
2. کاربردي کردن مطالب باذکر مثال وتطبيق باشرايط روز
3. پاسخ گويي به شبهات
4. آموزش گام به گام
5. آموزش روش بحث و استدلال
6. آموزش روش سخنراني و اصول تدريس در دوره تربيت مربي
*موارد2و3 تاحدزيادي باتشکيل حلقه هاي مباحثه عملياتي مي شودو
طي اين مسير درقالب تدريس استاد درکلاس هاي سيرمطالعاتي وبا
تشکيل کارگاههاي مختلف به فراخورنياز،آموزش هاي لازم به اعضا
داده مي شود.

برنامه هاي جانبي:
1. نشر و توزيع نشريات موضوعي
2. برگزاري مسابقه هاي موضوعي
3. اهداي جوايز به نفرات برگزيده امتحانات

1. امام خميني(ره)، صحيفه ي نور،ج 14، ص 325.
2. استاد مطهري (ره)، تکامل اجتماعي انسان، تهران، انتشارات صدرا، 1372، ص 123.
3. استاد مطهري (ره)، آشنايي با قرآن، تهران، انتشارات صدرا، 1370، جلد 1 و 2، ص 99.
4. ستاد مطهري(ره)، مقدمه بر جهان بيني، تهران، انتشارات صدرا، 1372، ج 5 «جامعه و تاريخ»، ص 208.
5. استاد مطهري(ره)، بيست گفتار، تهران، انتشارات صدرا، 1370، ص 224.
6. استاد مطهري (ره)، حماسه ي حسيني، انتشارات صدرا، 1368، ج 1، ص 360.

10 نظر

  1. با عرض سلام
    امکانش هست فایل صوتی جلسات سیر مطالعاتی شهید مطهری رو روی سایت بذارید تا کسایی که نمی تونن در کلاس ها شرکت کنن self study با برنامه دوره پیش برن ؟

    • با سلام. جهت دانلود صوت کلاسها می توانید به صفحه معرفی سطح مورد نظر رفته و روی نام کتاب کلیک کنید. پاورپوینت و صوت استاد قابل دانلود می باشد.

  2. من تازه امروز متوجع کلاس هاتون شدم میتونم بیام؟؟

  3. سلام
    ثبت نام دوره بعدی کلاس تفسیر چه زمانیه؟

  4. دوره جدید سطح یک کی شروع میشه؟ حدودا چه ماهی؟

  5. سلام،، ببخشيد من دانشجوي دانشگاه در مشهد هستم و بسيج دانشگاهمون هم در اين طرح ثبت نام نميكنن،،، ميخواستم بپرسم من ميتونم خودم تنهايي ثبت نام كنم و بيام؟؟ اخه من اين طرحو خيلي دوس دارم و تعريفشو از خواهرم ك در اين طرح شركت كرده شنيدم…..
    و سوال ديگه اينكه،، اگه بتونم بيام اونجا خوابگاه هم داره براي اين طرح ؟؟

    • با سلام. درصورتیکه بتوانید به موقع در کلاس حاضر شوید مشکلی جهت ثبت نام ندارید. جهت استفاده از خوابگاه -فقط همان روز برگزاری کلاس- در حال هماهنگی با دانشگاه هستیم.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*